Kilka słów o Kaszubach i ich mowie: I. Rys etnograficzno-historyczny

Tagi: , , — Marek Kwidzinski @ 5:55 pm 16 sierpnia 2005

Ze wstępu do słownika języka pomorskiego czyli kaszubskiego
Stefan Ramułt, Kraków 1893

Kilka słów o Kaszubach i ich mowie

I. Rys etnograficzno-historyczny.

Jakie ludy mieszkały w dobie przeddziejowej na południowym brzegu morza Bałtyckiego, między dolną Wisłą a dolną Labą dotychczas stanowczo nie rozstrzygnięto i watpić się godzi, czy na pytanie to przy ograniczonym, a przynajmniej nader szczupłym dotychczas zasobie środków dowodowych znajdzie się kiedykolwiek odpowiedź zadowalająca.

Świat naukowy słowiański walczył dotąd ze zmiennem szczęściem pod hasłem i w obronie twierdzenia, że kraina, o której mowa, była od niepamiętnych czasów słowiańską. W twierdzę tych poglądów bije jednak wiedza niemiecka tak potężnymi taranami, iż – jeżeli utrzymanie się na dotychczasowem stanowisku jest wogóle możliwem – natenczas nauka słowiańska winna sięgnąć po nowe środki obrony, w każdym zaś razie stare i zawodne odczyścić i udoskonalić.

(more…)


Gramatyka pomorska: Język pomorski i jego obszar

Tagi: , , — Marek Kwidzinski @ 3:25 pm 16 sierpnia 2002

Kaszubszczyzna z perspektywy początku dwudziestego wieku (wyjątki).
Z badań F. Lorentza – Fragmenty z „Gramatyki Pomorskiej” 1927 – 37
(Wznowione wydanie : Wrocław 1958 – 68)
Tłumaczenie z rękopisu niemieckiego: Mikołaj Rudnicki.

Język pomorski i jego obszar

Friedrich Lorentz, Gramatyka pomorska - strona tytułowa

Język pomorski (pomorszczyzna) jest to język tubylczych Słowian, siedzących w północnej części tzw. Prus zachodnich i w części wschodniej niemieckiego Pomorza. W Prusach zachodnich mówią po pomorsku w powiatach puckim, wejherowskim, gdańskim górnym, kartuskim i kościerskim w b. regencji Gdańskiej, dalej w powiatach chojnickim i człuchowskim w b. regencji kwidzińskiej, na Pomorzu zaś niemieckiem w powiatach słupskim, lęborskim i bytowskim w regencji koszalińskiej.

Powiat pucki ma – wyjąwszy powiat kartuski – najwyższy procent ludności słowiańskiej. Według spisu ludności z dnia 1 grudnia 1910 r. na 7 970 Niemców przypada 18 308 Słowian, do których dołączają się dwujęzyczni w liczbie 38. Ze Słowian podało język kaszubski – jak się zazwyczaj nazywa dialekty pomorskie – 16 112, język polski 2 196. Liczby te jednak nie są słuszne, jak można wnioskować ze spisu ludności z dnia 1 grudnia 1905 r., podczas którego do języka kaszubskiego przyznało się 17 844, a tylko 55 do języka polskiego. Wskutek tego należałoby liczbę Pomorzan ( Kaszubów ) oszacować w tym powiecie na ±18 200.

(more…)


Mapy zasięgu Kaszubszczyzny

Tagi: , , , — Marek Kwidzinski @ 8:39 pm 1 lutego 2002

Historia Kaszubów

Mapy oparte na pracach prof. dr. hab. Józefa Borzyszkowskiego Historia Kaszubów/Gdańsk 1999 i dr. Jana Modrawskiego „Geografia wspólczesnych Kaszub”/Gdansk 1999 (more…)


Kaszubi i Kaszuby w katalogu ODP

Tagi: , , — Marek Kwidzinski @ 9:41 pm 29 stycznia 2002

Kategorie Otwartego Katalogu – The Open Directory Project zawierają dość dobre zestawienie odnośników związanych z województwem pomorskim. Ich powielanie na tych stronach uznałem za niepotrzebne i stąd proszę w dalszych poszukiwaniach udać się na strony Otwartego Katalogu, lub korzystając z niżej umieszczonej wyszukiwarki przeszukać zasoby ODP bezpośrednio z tego miejsca.

dmoz.org
Wyniki wyszukiwania otwierają się w nowym oknie

(more…)